finans haberleri
Bugun...


İBRAHİM ÖZDEMİR

facebook-paylas
OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE 1 MAYIS İŞÇİ BAYRAM
Tarih: 04-05-2019 12:11:00 Güncelleme: 04-05-2019 12:11:00


19 yy. ’da dünyada sanayileşme hareketleri ile birlikte çalışma şartları kötüleşmiş ve çocuk işçilerin sayısı artmış yine çalışma saatleri 14-15 saat olarak belirlenmişti. Şirketler hızla büyürken işçilerin haklarında iyileştirmeler yapılmamıştı. Bu durum bir takım örgütlerin harekete geçmesine neden oldu. 1880 yıllarda kurulan meslek ve emek örgütleri 8 saatlik iş günü anlayışını genele yaymak için mücadele vermiş ve halk tarafından da desteklenmişti.

Osmanlı’da 1 Mayıs

Osmanlıda bilinen ilk işçi hareketi 1473 yılında görülmektedir. Bu dönemde seramik ustaları ücretlerini alamadıkları için iş bırakma eylemi yapmışlardır. Sonrasında farklı tarihlerde fazla olmasa da işçiler haklarını aramak adına küçük çaplı hareketlerde bulunmuşlardır. Osmanlı’da 1 Mayıs’ın kutlanması 1890’lı yıllara tekabül etmektedir. Bu yıllarda 1 Mayıs günü “Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü” olarak anıldı ve Ülke genelinde de yeterli bir destek gördü. 19 yy ‘da Osmanlı’da işçi hareketlerine sarayın ve askerin ihtiyaçlarını karşılamak için kurulan işletmelerde rastlanılmaktadır. Bu işletmeler devlet eliyle oluşturulduğu için batıdan farklı olarak Osmanlı’da modern anlamda işçiler ilk olarak devlet eliyle oluşturulmuştur. 1905 yılında İzmir’de, 1910 yılında ise İstanbul’da 1 Mayıs ilk defa kutlandı. Osmanlı Devleti’nde Selanik’te işçi örgütlenmesi iyi durumda idi. 1911 yılında tütün, pamuk işçileri 1 Mayıs’ı kutladı. Yine 1912 yılında İstanbul’da 1 Mayıs kutlamaları yapıldı. 1920 yılında Osmanlı hükümeti işgal altında idi ve yine de işçi bayramı büyük bir katılımla kutlandı. İşçiler Haliç’ten başlayarak Karaköy üzerinden Beyoğlu’na kadar yürüyüş yaptı. Trabzon’daki kutlamalarda ise Enver Paşa lehine tezahüratlarda yapıldı. 1921 yılındaki 1 Mayıs kutlamalarını ise 1919 yılında kurulmuş olan İşçi ve Köylü Sosyalist Partisi organize etti. Mersin’de yapılan kutlamalarda ise işgalci Fransa’ya karşı da nefret dolu “kahrolsun emperyalizm” sloganları atıldı.

Cumhuriyetin İlanı ile Birlikte Türkiye’de 1 Mayıs

1923 yılında Ankara’da meclise yürüyen işçiler sekiz saatlik iş günü, hafta tatili ve 1 Mayıs’ın bayram olarak kabul edilmesini istiyorlardı. 1923 yılında 1 Mayıs, “İşçi Bayramı” olarak kabul edildi. 1924 yılında ise toplu olarak kutlanan 1 Mayıs etkinlikleri yasaklandı. 1925 yılında çıkarılan “Takrir-i Sükûn Kanunu” ile 1 Mayıs İşçi Bayramı uzun yıllar yasaklandı. 1935 yılında ise 1 Mayıs İşçi Bayramı’na “Bahar ve Çiçek Bayramı” adı verildi ve resmi ücretsiz tatil edildi. 1976 yılında 1 Mayıs Taksim’de işçi sendikalarının da desteği ile etkili bir şekilde kutlandı. 1977 yılında yine Taksim’de etkili bir kutlama yapıldı. 1977 yılındaki kutlamada 34 kişi hayatını kaybetti.1981 yılında “Milli Güvenlik Konseyi” 1 Mayıs’ı resmi tatil olmaktan çıkardı. 2008 yılında 1 Mayıs "Emek ve Dayanışma Günü" olarak kabul edildi ve kutlama yapılmasına izin verildi. 2009 yılında 1 Mayıs tekrar resmi bayram olarak kabul edildi.

Kaynak:

Donald Quataert - Erik Jan Zürcher Osmanlı’dan Cumhuriyet Türkiye’sine İşçiler 1839-1950, İletişim Yayınları, İstanbul 1998.

Kadir Yıldırım, II. Abdülhamid Dönemi İstanbul’unda İşçi Hareketleri, İstanbul Üniversitesi.

Birleşik Metal-iş Dergisi Sayı 2, Sabah,



Bu yazı 3209 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

nöbetçi eczaneler
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 31 27 1 3 69 20 84 +49
2 Fenerbahçe 31 26 1 4 83 27 82 +56
3 Trabzonspor 31 16 11 4 54 41 52 +13
4 Beşiktaş 31 14 12 5 41 37 47 +4
5 Kasımpaşa 31 13 11 7 55 55 46 0
6 Çaykur Rizespor 31 13 12 6 40 47 45 -7
7 Başakşehir FK 31 12 12 7 39 36 43 +3
8 Antalyaspor 31 10 9 12 36 34 42 +2
9 Alanyaspor 31 10 9 12 41 42 42 -1
10 Sivasspor 31 10 10 11 37 43 41 -6
11 Adana Demirspor 31 9 10 12 48 43 39 +5
12 Samsunspor 31 10 14 7 35 41 37 -6
13 Kayserispor 31 10 12 9 36 45 36 -9
14 MKE Ankaragücü 31 7 11 13 37 40 34 -3
15 Hatayspor 31 7 12 12 36 41 33 -5
16 Konyaspor 31 7 12 12 32 45 33 -13
17 Gaziantep FK 31 8 16 7 34 47 31 -13
18 Fatih Karagümrük 31 7 15 9 34 39 30 -5
19 Pendikspor 31 7 15 9 34 61 30 -27
20 İstanbulspor 31 3 21 7 22 59 13 -37
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 28 21 6 1 64 24 64 +40
2 Göztepe 28 17 6 5 47 18 56 +29
3 Çorum FK 28 14 8 6 46 29 48 +17
4 Kocaelispor 28 14 8 6 42 33 48 +9
5 Bodrumspor 28 13 7 8 36 19 47 +17
6 Sakaryaspor 28 13 7 8 41 30 47 +11
7 Bandırmaspor 28 12 8 8 43 24 44 +19
8 Gençlerbirliği 28 11 7 10 33 27 43 +6
9 Boluspor 28 12 9 7 27 30 43 -3
10 Erzurumspor FK 28 11 7 10 28 22 40 +6
11 Ümraniyespor 28 9 12 7 33 40 34 -7
12 Keçiörengücü 28 8 12 8 25 35 32 -10
13 Manisa FK 28 7 11 10 33 34 31 -1
14 Şanlıurfaspor 28 7 12 9 25 30 30 -5
15 Adanaspor 28 9 16 3 22 40 30 -18
16 Tuzlaspor 28 7 14 7 27 44 28 -17
17 Altay 28 5 20 3 12 61 15 -49
18 Giresunspor 28 2 22 4 13 57 7 -44
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 31 21 5 5 68 27 68 +41
2 Bucaspor 1928 31 19 3 9 47 19 66 +28
3 Van Spor FK 30 19 5 6 50 31 63 +19
4 1461 Trabzon FK 31 17 6 8 57 32 59 +25
5 Yeni Mersin İdman Yurdu 31 15 6 10 43 26 55 +17
6 Ankaraspor 31 14 6 11 39 26 53 +13
7 Karacabey Belediye Spor 32 11 10 11 33 30 44 +3
8 Ankara Demirspor 31 13 13 5 35 33 44 +2
9 Beyoğlu Yeniçarşıspor 31 12 13 6 36 32 42 +4
10 Diyarbekir Spor 31 11 13 7 32 32 40 0
11 Nazilli Belediyespor 32 11 13 8 37 49 38 -12
12 Altınordu 31 9 12 10 36 31 37 +5
13 Kırklarelispor 32 9 13 10 24 35 37 -11
14 Hes İlaç Afyonspor 31 8 12 11 18 30 35 -12
15 Serik Belediyespor 31 8 13 10 25 34 34 -9
16 Zonguldak Kömürspor 31 8 15 8 31 49 29 -18
17 Kırşehir Futbol SK 32 5 20 7 29 62 22 -33
18 Bursaspor 31 5 18 8 22 52 20 -30
19 Adıyaman FK 31 3 22 6 21 53 15 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Aliağa Futbol A.Ş. 25 18 0 7 53 14 61 +39
2 Kepezspor FAŞ 24 19 1 4 51 13 61 +38
3 52 Orduspor FK 25 13 7 5 34 23 44 +11
4 Ayvalıkgücü Belediyespor 24 12 6 6 32 22 42 +10
5 İnegöl Kafkas GK 24 10 6 8 25 23 38 +2
6 Edirnespor 24 11 9 4 37 23 37 +14
7 Artvin Hopaspor 24 9 8 7 31 22 34 +9
8 Mardin 1969 Spor 24 10 10 4 33 29 34 +4
9 K.Çekmece Sinopspor 25 9 10 6 33 26 33 +7
10 Karabük İdmanyurdu Spor 24 9 11 4 22 35 31 -13
11 Kırıkkalegücü FK 24 7 12 5 23 29 26 -6
12 Talasgücü Belediyespor 24 8 14 2 24 37 26 -13
13 Gümüşhanespor 25 4 12 9 21 41 21 -20
14 Malatya Arguvanspor 24 2 18 4 11 44 10 -33
15 Tarsus İdman Yurdu 24 2 19 3 16 65 9 -49
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/04/2024 Trabzonspor vs Sivasspor
 13/04/2024 Kasımpaşa vs Konyaspor
 13/04/2024 MKE Ankaragücü vs Gaziantep FK
 13/04/2024 Adana Demirspor vs Kayserispor
 13/04/2024 Beşiktaş vs Samsunspor
 14/04/2024 Pendikspor vs Başakşehir FK
 14/04/2024 Çaykur Rizespor vs Antalyaspor
 14/04/2024 Hatayspor vs İstanbulspor
 14/04/2024 Fatih Karagümrük vs Fenerbahçe
 15/04/2024 Alanyaspor vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/04/2024 Bodrum FK vs Keçiörengücü
 06/04/2024 Ümraniyespor vs Şanlıurfaspor
 06/04/2024 Sakaryaspor vs Boluspor
 07/04/2024 Bandırmaspor vs Manisa FK
 07/04/2024 Çorum FK vs Kocaelispor
 07/04/2024 Eyüpspor vs Altay (H:1)
 07/04/2024 Gençlerbirliği vs Adanaspor
 08/04/2024 Giresunspor (H:1) vs Tuzlaspor
 08/04/2024 Göztepe vs Erzurumspor FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/04/2024 Adıyaman FK vs Kırklarelispor
 07/04/2024 Altınordu vs Diyarbekir Spor
 07/04/2024 Ankara Demirspor vs Esenler Erokspor
 07/04/2024 Ankaraspor vs Yeni Mersin İdman Yurdu
 07/04/2024 Beyoğlu Yeniçarşıspor vs Hes İlaç Afyonspor
 07/04/2024 Bucaspor 1928 vs Zonguldak Kömürspor
 07/04/2024 Bursaspor vs 1461 Trabzon FK
 07/04/2024 Nazilli Belediyespor vs Van Spor FK
 07/04/2024 Serik Belediyespor vs Kırşehir Futbol SK
 07/04/2024 Bursaspor - 1461 Trabzon FK 1461 Trabzon FK ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  1461 Trabzon FK yenilmez
 07/04/2024 Altınordu - Diyarbekir Spor Altınordu ligde evindeki son 5 maçını kazandı  Altınordu kazanır
 07/04/2024 Serik Belediyespor - Kırşehir Futbol SK Kırşehir Futbol SK ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/04/2024 Kırıkkalegücü FK vs Mardin 1969 Spor
 07/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. vs Ayvalıkgücü Belediyespor
 07/04/2024 Edirnespor vs Malatya Arguvanspor
 07/04/2024 İnegöl Kafkas GK vs Artvin Hopaspor
 07/04/2024 Karabük İdmanyurdu Spor vs K.Çekmece Sinopspor
 07/04/2024 Kepezspor FAŞ vs Tarsus İdman Yurdu
 07/04/2024 Talasgücü Belediyespor vs 52 Orduspor FK
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI